21 Eylül 2018 Cuma

Güzella Bayındır

Çocuklara bilimi anlatmak çok zevklidir. Sordukları sorular, getirdikleri yorumlar zaman zaman insanlığın çocukluk dönemini hatırlatır. Dünya yuvarlaksa biz neden düşmüyoruz öğretmenim? Dünya dönüyorsa neden biz fark etmiyoruz? Güneş dünyadan büyükse neden biz onu küçücük görüyoruz? O kadar naif ve tatlı ki dünyaları.

Bugün 8 yaş civarındaki çocuklara, “dünya dönüyor”, “dünya küre şeklindedir”,  diyen bilim insanlarının aksini savunanlarca öldürüldüğünü söylediğimde; acılı bir yüzle “Neden öldürüyorlar ki öldürenler de aksini söylemeye devam etselerdi” dedi Deniz acılı bir yüz ifadesiyle. Bilimin her şekilde onların kandırdıkları kişileri ikna edeceğini, ellerindeki güçleri alacaklarını, bundan ödleri koptuğu için bilim insanlarını öldürdüklerini söylediğimde, “Ama şimdi biz gerçeği biliyoruz, işe yaramamış, boş yere öldürmüşler.” dedi.  Tabii onlara “düz dünyacılardan”, “aşı karşıtlarından”, “amariganın oyunu bunlarcılardan” bahsetmedim.

Okul çağı çocuklarına bilimi öğretmek anlatmak için kaynak bulmakta elimiz daha rahat. Fakat okul öncesi dönem için bu kadar rahat değiliz. Neyse ki bu konudaki boşluğu dolduran kitaplar yavaş yavaş yayımlanmaya, yazılmaya başlandı. Domingo Yayınları’nın daha önceden “Bilim Tavşanı Şarlot” kitabıyla başlattığı okul öncesi dönemi de kapsayan kitaplarına yeni kitaplar eklendi.  Bilim Tavşanı Şarlot da bilimsel düşünce ve şüphenin yöntemlerine dair bir çocuk ve yetişkin için son derece açık ve rafine bir öyküleme yapılmıştı. Yeni seri Bebo ve Bice’nin Keşifleri  de benzer bir mantıkla soruları artırma, sorulan sorulara yetişkinlerin hangi düzeyde yanıt vereceklerine dair yol açıcı kaynaklar olmuş.

Ufak Ufak Bilim alt başlığıyla yayımlanan seri dört kitaptan oluşuyor. Okul öncesi ve 1. sınıf öğrencilerinin sevecekleri iki karakter ve her kitapta yeni karakterlerin katılmasıyla hareketlendirilen, ilgiyi yüksek tutan, çizimlerinin etkisiyle ek sorular sorduran kitaplar. Kitap serisine adını veren Bebo pembe bir solucan, Bice ise mavi bir pire. Onlara kimi zaman Zigi adlı bir çekirge eşlik ediyor, kimi zaman ise Rino adlı bir insan.

Metnin tepe noktasında  ve çok basit araçlarla yapılan minik deneyler, 4-7 yaş çocuğu için dev adımlar oluşturuyor. Ben en çok “Bize Bir Mancınık Lazım” ve “Bize Bir Köprü Lazım” kitabındaki deneyleri beğendim. Bize Bir Köprü Lazım’daki deneyi kitabın o sayfasında durarak 2. sınıf öğrencileriyle, Bize Bir Mancınık Lazım’daki deneyi ise 7 yaşındaki kızımla evde yaptım ve kesinlikle çok beğendik. Eyvah Renkler Karıştı ve Kaşığımın Üstünde Baloncuk Var!’ın deneylerini ise hafta sonu yapmayı planladık. Çocuklar asla unutmaz. Bu pazar gününün etkinliği belli oldu.

Tecnoscienza.it adlı İtalyan bir kuruluş tarafından okul öncesi ve okula yeni başlamış çocuklar için kolektif hazırlanmış bir seri Bebo ve Bice’nin Keşifleri. Çizimlerini Francesco Zito’nun yaptığı kitapları Kemal Atakay Türkçeye gayet güzel kazandırmış.

Bilimin aydınlığından ayrılmayan çocuklar yetiştirmek isteyenler için o yaşın dikkatini çekecek basit, sade çizimler, parlak renkler kullanılan kitapları öneriyorum.

İleri Kitap okuyucusunun beğenerek okuyacağını tahmin ediyorum. İyi okumalar. 

Künye: Bebo ve Bice’nin Keşifleri, Eyvah Renkler Karıştı 1- Bize Bir Mancınık Lazım 2- Kaşığımın Üstünde Baloncuk Var 3- Bize Bir Köprü Lazım 4, Tecnoscienza.it (Elisa Fontana, Lorenza Monaco, Matteo Pompili tarafından kaleme alınmıştır), resimleyen: Francesco Zito, Domingo Çocuk Yayınevi, sayfa: 36x4.