24 Mart 2019 Pazar

Merve Sucu

Çocuk edebiyatıyla ilgilenenler “fiziksel ve kişisel farklılıklar” hakkında çok sayıda çocuk kitabı yazıldığını görmüştür. Farklılıklar veya diğer temaları konu alan bazı kitapların daha kapağına bakar bakmaz kitabın çocuklara bir dizi mesaj vermek üzere kaleme alındığını anlarız. Ancak çocuk okur kendisine mesaj veren kitaplar yerine, nitelikli edebiyat kitaplarını okumak ister. Nitelikli çocuk edebiyatı kitaplarında ele alınan temalar hikâyenin doğal akışı içerisinde yer alır. Böylece çocuk okur edebiyattan zevk alarak okuma yaparken kendi çıkarımlarını da kendi yapar. Ünlü karikatürist ve yazar Behiç Ak’ın Günışığı Kitaplığı’ndan çıkan “Tombiş Maskeli Baloya Katılmak İstemiyor” kitabı da tam böyle bir kitap.

Hikâyemizin kahramanları Memo ve Tombiş birbirlerine çok yakın ama bir o kadar da zıt iki arkadaştır. Olaylar Memo’nun çınar ağacına asılan ilanı görmesiyle başlar: “Bu akşam maskeli balo var! Maskesinin arkasına saklanan gelsin!”.  İlanı gören Memo, arkadaşı Tombiş’e müjdeyi vermeye koşar. Ancak maskeli balo fikri Tombiş’in keyfini kaçırmıştır. Tombiş kocaman ve uzun boylu olduğu için hangi maskeyi takarsa taksın hemen tanınıyor, bu nedenle de bu tür partilere katılmak istemiyordur. Arkadaşı Memo “Gerçekten de öyle. Bu maskelerin hiçbiri onu saklayamaz” diye düşünür ama, yine de baloya gelmesi için Tombiş’i ikna etmeye çalışır. Memo’ya göre nasıl olsa partinin sonunda herkes birbirini tanıyacağı için en yakın arkadaşının balodaki eğlenceyi kaçırmasına gerek yoktur. Fakat kahramanımız Tombiş’in tek sorunu arkadaşlarından daha uzun ve iri olduğu için hemen tanınıyor olması değildir. Ona göre baloya katılmaması için çok daha korkunç bir sebep vardır. Tombiş kim ne kıyafete girerse girsin, hangi maskeyi takarsa taksın onun kim olduğunu şıp diye anlıyordur. Arkadaşları da tüm çabalarına rağmen hemen tanındıkları için ona kızıyordur.

Hikâyemizin bu bölümünde fiziksel farklılığından yakınan kahramanımızın ilginç bir özelliğini keşfediyoruz. Güçlü hafızası ve ayrıntıları fark etme yeteneğiyle Tombiş, bizlere maskelerin arkasına gizlenemeyen detayları gösteriyor: Solucan kılığına giren Zehra’yı kırmızı küpelerinden, Amasya elması kılığına giren Salih’i Amasya’lı olmasından hemen tanıyor. Sadece onları da değil, gaz maskesiyle yüzünü saklayan Melis’i, bulut kılığına giren Yağmur’u ve diğer tüm arkadaşlarının kim olduğunu akılcı çözümleriyle buluveriyor. Ardından Memo’ya kimsenin onunla oynamak istemediğini anlatıp ağlamaya başlıyor. Kimse Tombiş’le basketbol oynamak istemiyordur çünkü Tombiş topu potadan hiç zorlanmadan geçirebiliyor. Kimse onunla bilek güreşi yapmak, futbol oynamak veya bilmece çözmek de istemiyordur çünkü her seferinde galip gelen Tombiş oluyor.

Eğlenceli çizimleri, akıcı dili ve keyifli hikâyesiyle usta mizahçı Behiç Ak, çocuklara onların renkli dünyasına yakışan bir kitap sunuyor. Çocukların günlük hayatlarında karşılaştıkları sorunlara yer verdiği kitabında, çocuk okuru umutsuz hissettiği zamanlarda kendisi ve arkadaşları için farklı çözümler üretmeye davet ediyor. Yazar, fiziksel olarak arkadaşlarından faklı bir görünümde olan Tombiş karakterinin kendini mutsuz hissetmesiyle, çocuk okura ayrımcılık hakkında düşünme imkânı sağlıyor. Görünümünden yakınan Tombiş’in, onu diğer arkadaşlarından ayıran eşsiz yeteneklerine işaret ederek farklılıklarımızın bizim en önemli zenginliğimiz olduğunu gösteriyor. Tombiş’in arkadaşlarıyla oyun oynamasına engel olarak gördüğü gözlem yeteneği sayesinde aslında arkadaşlarını çok önemsediğini ve onlarla ilgili detayları unutmadığını göstererek çocuk okuru arkadaşlarına değer vermeye ve çevresindeki ayrıntıları keşfetmeye davet ediyor.

“Tombiş Maskeli Baloya Katılmak İstemiyor” incecik ama bir o kadar da dopdolu bir kitap. Kitapta karikatürler ve metin farklı sayfalarda yan yana yer alıyor. Sayfa düzeni bu şekliyle edebiyat dünyasına yeni katılan küçük okurlara yorulmadan sayfaları tamamlama ve ilgili karikatürü inceleme fırsatı veriyor. İlk okuma kitaplarında bu tür nitelikli edebiyat kitaplarıyla tanıştırılan çocuk okurlar, küçük yaşta edebiyat alanında beğeni geliştirerek okumanın hazzını keşfediyorlar. Behiç Ak’ın son kitabı da bu özellikleriyle çocukların kitaplığında yerini alacağa benziyor.

KÜNYE: Behiç Ak, Resimleyen: Behiç Ak, Günışığı Yayınları, 2018, 48 Sayfa