17 Temmuz 2018 Salı

Çeviren: Melih Fırat Ayaz

Brezilyalı tasarımcı Marcelo Coelho ve Fransız yazılımcı Amaury Martiny tarafından geliştirilen ve nisan ayı başlarında kullanıma sunulan bir uygulama, yaşadığınız kentte, hiç sigara içmeseniz bile, kirli havayı solurken pasif olarak günde kaç sigara içtiğinizi hesaplıyor. 

Cep telefonunuza Google Play ya da App Store’dan indirebileceğiniz “Sh*t! I Smoke” adlı ücretsiz uygulama, cep telefonunuzun konum bilgilerinden yararlanarak, bulunduğunuz bölgedeki hava kirliliğinin günde kaç sigaraya denk geldiğini hesaplıyor. 

Uygulamada, Kaliforniya Üniversitesi’nden fizik profesörü Richard Mueller’ın “Hava Kirliliği ve Sigara Denkliği” adlı çalışmasında geliştirdiği matematiksel model referans alınıyor. Mueller’ın çalışmasında, sigaranın açığa çıkardığı parçacıkların, hava kirliliği analizlerinde yanma sonucu oluşan 2,5 mikron ve daha küçük partiküler maddeleri tanımlamak için kullanılan PM 2,5 cinsinden değeri hesaplanıyor. Bu hesaba göre, günde bir sigara, PM 2,5 cinsinden yaklaşık olarak 22 μg/m3 (mikrogram/metreküp) seviyesine denk geliyor. 

Mueller’ın matematiksel modelinden yola çıkan uygulamanın geliştiricileri, WorldWide Air Quality’nin dünya çapındaki hava kalitesine ilişkin verilerini de kullanarak, kullanıcılara bulundukları bölgede pasif olarak kaç sigara içtikleri bilgisini sunuyor. Örneğin PM 2,5 seviyesinin ortalama 85 μg/m3 olduğu Pekin’de bir gün geçiren bir kişi yaklaşık 4 sigara içmiş oluyor. Aynı hesapla bir kişi pasif olarak New York’ta günde 2,3, Los Angeles’ta günde 4,3, Tokyo’da günde 4,1 sigara içiyor.

Uygulamanın geliştiricilerinden Martiny, bir süre yaşadığı Pekin’de gördüklerinin böyle bir uygulama fikrinin ortaya çıkmasını sağladığını söyledi. 2008 Olimpiyat Oyunları öncesindeki yıllarda Pekin’de bulunan Martiny, “Şehrin dönüşümünü gördüm. Başlangıçta devasa mavi gökyüzünü görebiliyordum ve çok fazla araba yoktu. Oldukça keyifliydi” dedi. Olimpiyat Oyunları kapsamında başlayan inşaat furyasının ve gerekli enerji ihtiyacını karşılamak için açılan kömür tesislerinin kentin havasını hızla kirlettiğini söyleyen Martiny, “Yaşanabilecek gibi değildi. Hava solumak için korkunçtu. Daha fazla orada kalamazdım” dedi.

Coelho ve Martiny, CityLab’a yaptıkları açıklamada, uygulamanın amacının, hava kirliliği konusunda kullanıcıları bilinçlendirmek ve durumu anlayabilmeleri sağlamak olduğunu belirterek, “Hava kalitesi izleme istasyonlarının verileri sadece sayılardan ibaret ve sayılar, çevresel problemler üzerinde çalışan profesyoneller için anlaşılabilir bir şey.  Ancak bu verileri sigaraya dönüştürdüğünüz zaman, insanların, hava kalitesinin yaşamlarındaki yerini ve sonuçlarını anlaması daha kolay oluyor” dedi.

Makalenin orijinali: https://www.citylab.com/environment/2018/04/how-much-are-you-smoking-by-breathing-urban-air/558827/